Ders Marketi - Bilgisayar Sözlüğü

Bilgisayar Sözlüğü

Access Depolanmış olduğu yerden bir bilgiye, (data) veya bir cihaza (bir disket okuyucusu gibi) girişi sağlamak, okumak veya yazmak.
Accuracy Hatadan uzaklık derecesi.
Ağ Bilgisayar ağı değişik yerlerdeki bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan bir veri iletişim sistemidir.
AD/DA Çevirici Analog ses işaretlerini sayısal işaretlere ya da tersi işlemi aynı şekilde hazırlayan devrelerdir.
Adapter (Adaptör) Direkt olarak birbirlerine uyum sağlamayan iki konnektörün veya cihazın bağlanmasını sağlayan bir aracı cihaz.
ADC Analog sinyalleri karşılığı olan dijital sinyallere dönüştüren bir cihaz.
AF Auto-focus. Kameralarda netliğin otomatik olarak sağlanmasıdır.
AIX IBM tarafından geliştirilen UNIX tabanlı işletim sistemi.
Aldus PageMaker PC'lerde en yaygın kullanılan masaüstü yayıncılık programı olan Aldus PageMaker, grafik yazılımları ve tarayıcıları ile oluşturduğunuz grafikleri kolayca yerleştirip formatlamanıza imkan veren masaüstü yayıncılık programı.
Alfa kanalları Photoshop'da, dökümanı oluşturan kanalların haricindeki her yeni kanala verilen isim.
Alphanumeric Alfabetik ve nümerik karakterlerden oluşmuş kelime.
Analitik Elektronik devrelerin matematiksel yolla çözümlenmesi.
Analog computer Analog hesaplayıcı (Analog Bilgisayar).
Analog İşlemden geçirilen yada yeniden orjinal bir görüntü veya sesi temsil eden bir elektirk sinyalinin varyasyonu.
Animatic Videoteyp'de ya da bilgisayar ekranında gösterilen bir video programının görüntüsel dış çizgisi.
Antialias Bilgisayarlardaki her resim piksellerden oluştuğu için, eğik kenarlarda genellikle çirkin sivri uçlu merdiven basamakları oluşur. Antialias bu kenarları güzleştirmek için kullanılan bir metoddur.
Appletalk Apple bilgisayar ürünleri ve diğer bilgisayarlar arasında iletişimi sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir iletişim protokolüdür.
ARPANET İleri Araştırma Projeleri Ajansı Bilgisayar Ağı (Advanced Research Projects Agency Network). Internet ağı konusunda ilk çalışmalar yapılırken o ağa verilen ad. Bugünkü Internet'in temeli.
ASCII Birçok bilgisayarın kullandığı standart 8 bitlik haberleşme kodudur.
Assembler Makine dilinde program üreterek bilgisayar tarafından doğrudan işletilebilmesini sağlayan bilgisayar programıdır.
Audio Track Audio sinyallerini taşıyan video teybin bir bölümü.
AVI Ses ve Video özelliklerinin bir arada kullanılabildiği dosyalar. Window's un Medya Aygıtı öğesi üzerinden ulaşılabilir.
AWK Unix'in özelliklerini de taşıyan oldukça güçlü bir "yığın dilidir.
Axis Uzunluğu ölçümü veya konumların tesbiti için başvurulan sabit bir hat.

Backbone Büyük veri kapasitesine sahip bir ağı besleyen hızlı bir hat veya bir seri bağlantıdır.
Back up Data disketlerinin 2. kopyası veya tahrip olma, kaybolma olasılıklarına karşı yapılan yedekleme işlemi.
Background Zemin, geri plan, görüntünün arka planı.
Bandwidth Bir kanalın ya da devrenin veri iletme oranı veya iletişim kapasitesi ölçüsü.
Barkovizyon Video dahil, bilgisayardan aldığı tüm sinyalleri perdeye yansıtabilen bir projeksiyon sistemidir.
BASIC Kelimelerinin ilk harflerinden oluşan, ilk defa DARMOUNTH kolejinde geliştirilen en basit bilgisayar programlama dili.
Baud Rate Bilgisayar kontrollu sistemlerde seri hatlar üzerindeki bilgi akış hızı birimi.
Bit İletilebilen bilginin en küçük miktarı. Bir alfabetik karaketri, bir sayısal rakamı belirten ya da sinyallemeyi ve diğer fonksiyonları değiştiren bir kombinasyonu.
Boot Sistemin istenilen seviyeden işleme başlamasını sağlayan makine prosedürü.
BPS Bit per second (saniyedeki bit sayısı)
Built-in Cihazın içine yerleştirilmiş olan sistem veya başka bir cihaz.
Byte Sekiz data biti+bir parti bitten meydana gelen bir alfabetik veya özel karakterdir. Genelde ASCII kodludur.
Cad Grafik işlerinin mimari ve mühendislik sistemleri için çizim ve planların bilgisayarda üretilmesi.
CD-I (Interactive-CD) Duran görnütler, audio, grafik ve bilgisayar bilgileri verebilen interaktif bir ürün için kullanılan deyim .
CD-ROM Yazılımların depolanmasında, arşivlenmesinde ve multimedya uygulamalarında kullanılan dünya standartıdır.
CD-Audio Müzik CD'lerinin yayımlandığı medyadır ve tüm CD okuyucularında çalışabilme özelliğine sahiptir. CD-Audio'nun bilgi kayıt formatı Kırmızı Kitap adı verilen teknik spesifikasyonla standartlaştırılmıştır.
Channel (Kanal) Bir ağdaki iki yer arasında, belirli iletim hızına sahip bir iletişim hattı.
Character (karakter) Bilgisayar tarafınrdan yazılıp okunabilen ve depolanan herhangi bir tek alfabetik, nümerik, noktalama veya değer işaretlerinden biri.
Chip İnce kesilmiş silisyum dilimi.
Client Internet üzerindeki bir sunucuya bağlanmış olan "istemci" makinaya "aclient" ismi verilir.
Computer Simulation Bir bilgisayar programı içindeki fiziksel işlemlerin simülasyonu.
Configuration Bir bilgisayar sisteminin dizaynı cihazların birbirine uyumunu sağlayan arajman işlemi.
Control unit Bilgisayarda işlemleri organize ve kontrol eden bölüm.
CPU Central Processing Unit. Merkezi İşlem Birimi. Bilgisayarın işlemlerinin yapıldığı ve transistörlerin bulunduğu küçük çip.

DA/Converter Bilgisayar tarafından kullanılan dijital sinyalleri, analog sinyallere çeviren bir cihaz.
DAT Dönel kafa prensibi ile sayısal yazan ve okuyan kesinlikle dip gürültüsü olmayan kayıt cihazları.
Data (Bilgi-veri) Bilgisayar tarafından üretilen ve işlenebilen bilgi elemanı için kullanılan genel terim.
Data bus Veri hattı.
Default Bilgisayarın otomatik olarak geçerli saydığı ve aksi belirtilene kadar geçerliliğini koruyan işlem veya değer.
Definiton Bir görüntünün kesinlikği veya ayrışımı.
Delimiter Bir depolama bölgesinde bilginin başlangıç ve bitişini işaretleyen karakter.
Device Özel bir işlem yapabilen hardware parçası. Printer, bir device örneğidir.
Dial-up İki makine arasında telefon hattı üzerinden arama yapılarak sağlanan geçici bağlantıya verilen isim.
Directory (dizin) Depolama bölümü için her dosyaya ait adı, yeri, boyutu, yazılım veya son düzeltme tarihini veren tablo.
Disket Software veya data kaydetmeye yarayan, düz, eğilebilir, magnetik materyal ile kaplı ve koruyucu zarf içindeki çevre birimi.
DNS Internet alfanümerik adreslerini sayısal adreslere (IP numarası) çeviren yöntem.
DOS Bilgisayarın bilgi girişi ve depolama işlemleri için hazır hale gelmesini sağlayan işlemler topluluğu. Dos İşletim Sistemi.
Download Program ve / veya bilgilerin dosyalarını bir bilgisayarndan bir başka cihaz veya bilgisayara geçirmek.
Drive Magnetik elemanları yazıp okuyabilen ve CPU'nun işlem yapabilmesini sağlayan araç.
Dump Bir bilgisayarın hafızasının içeriğini görüntülemek, yazmak veya depolamak.
E-mail Elektronik mektup. Internet üzerinde kişisel mektupların bir noktadan bir diğerine yollanması için kullanılan yöntem.
Elapsed time CD'de çalınan bölümlerin süresine gösteren hane.
Emisyon Katı, sıvı yüzeyden ya da genellikle bir metalden elektronların elektromanyetik radyasyon yoluyla veya elektronların ısı yoluyla açığa çıkarılması.
Erase Magnetik bir bilgiyi yenilemek veya silmek.
Ethernet Başlangıçta Xerox tarafından geliştirilen, daha sonra Digital, Intel ve Xerox (DIX) tarafından düzenlenen 10Mb/s iletişim ağı standardı.
Extension Dosya adından sonra yazılan üç karaktere kadar ek. Extension, dosya adının belirleyicisi veya ayırıcısı olarak görev yapar.

FAQ Sıkça Sorulan Sorular (SSS).
Fetch Bilgisayarda emirlerin getirilmesi.
File Bilgisayar tarafından bir bütün olarak kabul edilen, birbirleri ile ilgili data gruplarının toplandığı program.
Finger Sizin bağlı bulunduğunuz ağdaki kullanıcılar hakkında bilgileri bulmanızı sağlayan bir protokol.
Fixed disk Data depolaması için kullanılan, çevre etkilerinden korunmak için sıkı kalıplara alınmış hard disk.
FPU Floating Point Unit-Kayan Nokta Ünitesi ; CPU üzerinde bulunan ve çok hassas işlemlerin yapılmasında görev alan ünite.
Freeware Ücretsiz kullanılabilen yazılım.
FTP (File Transfer Protocol) Çeşitli sistemler arasında dosya aktarımı yapılmasını sağlamak için kullanılan bir protokol.
Gateway Aynı fonksiyona sahip fakat farklı yapıdaki ağlar arasında verileri aktaran programlara denir.
Gif Graphisc Interchange Format; Web sayfalarında sık sık kullanılan,Grafik dosyalarını sıkıştırmak ve zamandan tasarrufta etmek için Compuserve tarafından yaratılan grafik formatıdır.
Graphic Grafik
Groupware Aynı bilgiler üzerinde çalışan bir grup insan içn tasarlanan programlara denir.
Hardware Bilgisayar sisteminin sahip olduğu cihazların tümü, Donanımı.
Head Kafa, video cihazında bandı okuyan ya da kayıt yapan ve bir tambur içine gizlenmiş hareketli parça.
High grade Yüksek manyetik özelliğe sahip video bant.
Horizantal Resolution Ekran üzerinde yatay olarak bulunan pixel'lerin sayısını belirtir.
Icon Kullanıcını istediği fonksiyonu yerine getirebilmesi için seçtiği yazılım; işlemlerini sembolik imgeleri.
Input/Output Bilgisayarlar ile haberleşme yapan cihazlar için kullanılan genel terim. Bu terim için I/O kısaltması kullanılır.
Input Merkezi bir işlem ünitesine veya ünitesinde bilgi transferi için gerekli işlemler.
Interlock Bir cihazın yalnız önceden belirlenmiş şartlarda çalışabilmesine imkan veren güvenlik tertibatı.
Interpolation Bilinen iki nokta arasındaki bilinmeyen üçüncü noktanın bulunması tekniği, matematiksel işlem türü.
ISDN Eşzamanlı ses, veri ve görüntü bilgisinin birkaç kanal üzerinden yüksek hızlı iletimi.
Jaggies Şekillerin bilgisayar grafiğindeki köşeleri. Aynı zamanda "Alasing" diye de adlandırılır.
Jamming Bir işletim sistemini istenemeyen sinyallerle kasten bozma.
Kamera Görüntüyü elektriksel işaretlere çeviren sistem.
KİOSK Kiosk bir PC ve dokunmatik ekrandan oluşan bir sistemdir.
LAN Yerel bilgisayar ağı.
LCD Sıvı kristal ekran. Kristal uygulanan elektrik akımında değişme prensibine göre çalışır.
LD-ROM Bilgisayardan alınan talimatların, 12 inçlik diske video ve audio trackleri olarak kayıt edilmelerini sağlayan yeni bir kompact disk.
Loop Devamlı olarak bir dizi bilgisayar instructionu (talimatı)'nı tekrarlayan ve bu işlemi belli bir sonuç elde edilene veya önceden belirlenen bir şart gerçekleşene kadar sürdüren program bölümü.
MAC Renk, aydınlık, ses ve eşzamanlama işaretlerinin sıkıştırılarak bir satır boyunca ayrı ayrı zamanlarda gönderildiği yeni TV yayın sistemi.
Mainframe - Ana Frame Ölçüleri ve kapasitesi itibarı ile büyük bir bilgisayar.
MAP Web tasarımında kullanılan, yüklenen grafiğin belirli bölgelerine basıldığında değişik bağlantıları çağırmak için kullanılan sistemdir.
Mass Storage Büyük kapasiteli (megabayt, gigabayt) ikinci depolama sistemleri.
Master Bir kayıt işlemindeki esas kopya.
Megabyte - MB Bir milyon bayt.
Megahertz - MHz Bir saniyede milyonlarca saykıl.
Memory Window Kullanılmakta olan ve kalan belleği gösterir.
Memory Bilgisayarda, bilginin depo edildiği, kopyalandığı ve yeniden kullanıldığı yüksek erişim hızına sahip bölüm.
Mic - Mik Çeşitli mikrofonlardan veya diğer audio kaynaklarından alınan sesleri mono veya stereo olarak kayıt etmek için kullanılan cihaz.
Microphone Mikrofon, ses enerjisini elektrik enerjisine çevirin araç. Ses dalgalarının havada oluşturduğu basınç değişikliklerine uyabilen esnek bir diyafram içerir. Bu diyafram ya doğrudan basınçla ya da basınç değişikliği ile çalışır.
Midi (Musical Instruments Digital Interface) elektronik müzik enstrümanlarının birbirleri arasında bilgi gönderebilmeleri amacı ile geliştirilmiş bir ara birim.
MIDI THR Birkaç aletin birbirine bağlanması için gerekli komut.
Modem Modilatör - Demodülatörun kısa yazılışı. Bilgisayardan gelen sinyalleri analog sinyal haline dönüştürerek telefon hattı üzerinden nakledilebilmesini mümkün kılar veya bu yolla gelen sinyalleri bilgisayarın kullanabileceği hale dönüştürür.
Monitör Video dilinde, video girdileri olan bir televizyon.
MTBF Bir cihazın bozulmadan önceki ortalama kullanılma süresi.
Network Bilgisayar ağı. Birçok bilgisayarın çeşitli yöntemlerle birbirine bağlanarak bazı bilgileri paylaşabilmelerini sağlar.
NNTP Ağ Haberleri Aktarma Protokolü (Network News Transfer Protocol).
Node Bilgisayar ağına bağlı ve adresi verilerek erişilebilen cihazlara verilen isim.
Numlock Key Klavye üzerindeki iki durumlu bir tuşa verilen isimdir. Tuş aktif olduğunda kalvye üzerindeki sayıların ve dört işlem karakterlerinin bulunduğu tuş gurubuda aktif olur.
Numeric Keypad Sayısal tuş takımı. Kalvye üzerindeki sayıların ve dört işlem karakterlerinin bulunduğu tuş gurubudur.
Null Modem Cable İki bilgisayarı seri portlarından birbirlerine bağlamak için kullanılan kablo türüdür.
Notebook Computer Hafif ve taşınabilir bilgisayar cinslerine verilen isimdir.
Noise Parazit. Aktarılan sinyalleri bozmak için kullanılan sinyallere verilen isimdir.
Netware İşletim sistemi. LAN üzerinde kullanılır. Novel Corporation tarafından geliştirilmiş birçok ağ üzerinde kullanılan işletim sistemidir.

Icon Kullanıcını istediği fonksiyonu yerine getirebilmesi için seçtiği yazılım; işlemlerini sembolik imgeleri.
Input/Output Bilgisayarlar ile haberleşme yapan cihazlar için kullanılan genel terim. Bu terim için I/O kısaltması kullanılır.
Input Merkezi bir işlem ünitesine veya ünitesinde bilgi transferi için gerekli işlemler.
Interlock Bir cihazın yalnız önceden belirlenmiş şartlarda çalışabilmesine imkan veren güvenlik tertibatı.
Interpolation Bilinen iki nokta arasındaki bilinmeyen üçüncü noktanın bulunması tekniği, matematiksel işlem türü.
ISDN Eşzamanlı ses, veri ve görüntü bilgisinin birkaç kanal üzerinden yüksek hızlı iletimi.
Jaggies Şekillerin bilgisayar grafiğindeki köşeleri. Aynı zamanda "Alasing" diye de adlandırılır.
Jamming Bir işletim sistemini istenemeyen sinyallerle kasten bozma.
Kamera Görüntüyü elektriksel işaretlere çeviren sistem.
KİOSK Kiosk bir PC ve dokunmatik ekrandan oluşan bir sistemdir.
LAN Yerel bilgisayar ağı.
LCD Sıvı kristal ekran. Kristal uygulanan elektrik akımında değişme prensibine göre çalışır.
LD-ROM Bilgisayardan alınan talimatların, 12 inçlik diske video ve audio trackleri olarak kayıt edilmelerini sağlayan yeni bir kompact disk.
Loop Devamlı olarak bir dizi bilgisayar instructionu (talimatı)'nı tekrarlayan ve bu işlemi belli bir sonuç elde edilene veya önceden belirlenen bir şart gerçekleşene kadar sürdüren program bölümü.
OCR Yazılı veya basılı karakterlerin makina tarafından ve foto-elektrik transuderlerden gelen girdilere dayanarak tanıması.
Operating System Bir bilgisayarın yeteneklerini yöneten bir yazılım.
Optical Disc Laser ışını kullanarak dijital bilgi kaydeden ve tekrar üreten bir video disk kopylama cihazı.
Optıbase JGEB sıkıştırma ve hızlandırma kartları.
Output Bilgisayar sonucu veya işlenmiş data.
Overload Aşırı yüklenme.
OS/2 Önceleri IBM ve Microsoft tarafından geliştirilen, ancak sonradan IBM'in ürünü haline gelen multitasking bir işletim sistemidir.
Optimize Programcılıkta bir programın en iyi hali ile çalışması için yapılan ayarlardır.
Option Seçenek. Bir komutun yanında kullanılan ve o komutun belli bir kullanımına yönelik ek ifade.
Packet Paketİletişim ağı üzerinden gönderilen veri birimi.
Pan Yatay x-aksı boyunca uzanan bir kamera hareketi.
Parametre Özel bir program için verilmiş değeri gösteren değişken.
Parity Hafızadaki data errorlarını tespit etmek için kullanılan fazladan bir bitlik kod.
Partition Sabit disk içerisindeki, özel amaçlar için kullanılan küçük bir bölüm.
Pixel Resim elemanı için kullanılan kısaltma. Tek bir bitlik bilgi ile monitör üzerinde adreslenebilen tek bir noktadır.
Port Bir eletronik devreye şebekeye ve sisteme giriş noktası.
Prob Frekans ve benzeri etkenlerde empedans uygunluğu sağlayan araç ya da bağlantı kablosu.

OCR
Yazılı veya basılı karakterlerin makina tarafından ve foto-elektrik transuderlerden gelen girdilere dayanarak tanıması.

Operating System
Bir bilgisayarın yeteneklerini yöneten bir yazılım.

Optical Disc
Laser ışını kullanarak dijital bilgi kaydeden ve tekrar üreten bir video disk kopylama cihazı.

Optıbase
JGEB sıkıştırma ve hızlandırma kartları.

Output
Bilgisayar sonucu veya işlenmiş data.

Overload
Aşırı yüklenme.

OS/2
Önceleri IBM ve Microsoft tarafından geliştirilen, ancak sonradan IBM'in ürünü haline gelen multitasking bir işletim sistemidir.

Optimize
Programcılıkta bir programın en iyi hali ile çalışması için yapılan ayarlardır.

Option
Seçenek. Bir komutun yanında kullanılan ve o komutun belli bir kullanımına yönelik ek ifade.

Packet
Paketİletişim ağı üzerinden gönderilen veri birimi.

Pan
Yatay x-aksı boyunca uzanan bir kamera hareketi.

Parametre
Özel bir program için verilmiş değeri gösteren değişken.

Parity
Hafızadaki data errorlarını tespit etmek için kullanılan fazladan bir bitlik kod.

Partition
Sabit disk içerisindeki, özel amaçlar için kullanılan küçük bir bölüm.

Pixel
Resim elemanı için kullanılan kısaltma. Tek bir bitlik bilgi ile monitör üzerinde adreslenebilen tek bir noktadır.

Port
Bir eletronik devreye şebekeye ve sisteme giriş noktası.

Prob
Frekans ve benzeri etkenlerde empedans uygunluğu sağlayan araç ya da bağlantı kablosu.

Unix
Çok kullanıcılı, çok hedefli bir operasyon sistemi. Genellikle çalışma hayatında kullanılan bir işletim sistemi.

Unzip